Sorgum, ekonomik ve iklimsel zorluklar karşısında hayvan yemi alanında öne çıkıyor
Ekim 2025’te düzenlenen Avrupa Sorgum Kongresi’nde, hayvan yemine ayrılan çalıştayda önemli bir eğilim doğrulandı: Sorgum artık sadece basit bir alternatif değil, aynı zamanda hayvancılığın güncel sorunlarına yanıt veren güvenilir ve stratejik bir çözüm. Ekonomik baskılar, çevresel zorluklar ve iklime dair belirsizliklerin hüküm sürdüğü bu dönemde, uzmanların sunumları, Avrupa’da henüz yeterince değerlendirilmeyen bu tahılın pek çok avantajını ortaya koydu.
Daha iyi anlaşılan ve rekabetçi bir ham madde
Çalıştay, Thierry Lecat (Advanta Seeds) tarafından sunulan bir SWOT analizi ile başladı; ardından Marcus Wiltafsky-Martin (Evonik) sorgum tahılının bileşimine ve tek mideli hayvanların beslenmesi yönünden avantajlarına odaklanan oldukça teknik bir sunum yaptı.
Nişasta, sindirilebilirlik, proteinler ve amino asit profili: sorgumun özelliklerini daha iyi kavramak için bu parametreler ayrıntılı olarak incelenerek mısır ve soya ile karşılaştırıldı. Burada önemli bir nokta öne çıkıyor: Sorgumun besin değeri, özellikle nişastanın sindirilebilirliğini artıran ısıl işlemler uygulanarak optimize edilebilir.
Ayrıca, tane renginin tanen* içeriği konusunda güvenilir bir gösterge olduğuna dair yaygın kanı da çürütüldü.
Besin unsurlarının ötesinde, yapılan bir formülasyon testi, etlik piliçlerin yemlerinde sorgumun mısıra göre konumunu belirlemiş ve ekonomik avantajını ortaya koymuştur.
Marcus Wiltafsky-Martin’in (Evonik) sunumunun tamamına erişin.
Maliyetleri ve çevresel ayak izini azaltmaya yönelik etkili bir araç
Dr. Orsolya Varga’ya (Bonafarm) göre, sorgum sürdürülebilir bir ham madde olması için gereken tüm özelliklere sahiptir: kurak koşullara tolerans, daha az gübre ihtiyacı, iklimsel koşullara karşı dayanıklılık ve karbon tutmaya katkı.
Sunulan denemeler bu avantajları sahada da doğrulamıştır. Kümes hayvanlarının yetiştirilmesinde sorgumun yem karışımına dâhil edilmesi, etlik piliçlerde canlı kilo başına yem maliyetinde %2,5’lik bir azalma sağlamaktadır.
Ördeklerde ise farklı ilave seviyelerinde performans üzerinde olumsuz bir etki gözlemlenmemiş; hatta en yüksek seviyelerde ek ekonomik kazançlar elde edilmiştir. Dolayısıyla sorgum, teknik yönlerden hiçbir ödün vermeden mısırın yerini almayı başaran, tek mideli hayvanlara yönelik etkili bir enerji kaynağı olduğunu kanıtlamıştır.
Orsolya Varga’nın sunumuna erişin (Bonafarm).
Domuz yetiştiriciliğinde performans beklentileri karşılanıyor
Marcin Sońta’nın (Varşova Yaşam Bilimleri Üniversitesi) vurguladığı gibi, domuz yetiştiricilinde de aynı durum söz konusudur.
Sońta’nın çalışmaları, sorgumun yemlerde mısır, buğday veya arpanın yerini tamamen alabileceğini ve aynı zamanda karkas kalitesini artırma ve bağırsak sağlığını olumlu etkileme gibi ek faydalar sağlayabileceğini göstermektedir. %50’ye varan kullanımda, performansı düşürmeden yetiştiriciliğin sürdürülebilirliğini artırmaya yönelik etkili bir araç olarak öne çıkmaktadır.
Marcin Sońta’nın (Varşova Yaşam Bilimleri Üniversitesi) sunumuna erişin.
Pazar beklentilerine cevap veren bir süt ürünleri sektörü
Parmesan peyniri sektöründe iki önemli konu öne çıkmaktadır: maliyetleri kontrol altında tutmak ve sürdürülebilirlik konusunda artan beklentilere cevap vermek.
Gabriele Gasbarrini (RV Venturoli), sorgum kullanımının süt ve peynir üretimini ve kalitesini etkilemediğini gösteren iki araştırmanın sonuçlarını sundu. Fakat teknik performansın ötesinde, asıl dikkat çeken unsur tüketici algısıdır. Tüketicilerin yaklaşık üçte ikisi, sürdürülebilir sektörlerden elde edilen ürünler için daha fazla ödeme yapmaya hazır olduğunu belirtmektedir. Bu da değer zincirinde yer alan aktörler için önemli bir sinyaldir.
Gabriele Gasbarrini’nin (RV Venturoli) sunumuna erişin.
İklim değişikliği kartları yeniden dağıtıyor
Dr. István Kovács ‘ın da (KITE) hatırlattığı gibi, Macaristan’da iklim değişikliğinin etkileri şimdiden kendini hissettiriyor. Bazı mısır zararlıları açısından riskli alanların genişlemesi ve mahsul verimindeki dalgalanmalar, çiftçileri üretim sistemlerini değiştirmeye zorluyor.
Bu bağlamda, sorgumun gördüğü ilgi giderek artıyor. Mısıra göre daha dayanıklı olan sorgum, aynı zamanda mısırdan daha düşük bir kârlılık eşiğine sahip. Bu eğilimin önümüzdeki yıllarda hız kazanması bekleniyor.
István Kovács’ın (KITE) sunumuna erişin.
Değişen bakış açısı
Sunumlar ilerledikçe, herkesin üzerinde hemfikir olduğu bir nokta ortaya çıktı: Sorgum, hayvan yetiştiriciliğinde karşılaşılan ekonomik, çevresel ve toplumsal sorunlara aynı anda çözüm sunuyor.
Maliyetlerin düşürülmesi, ziraat açısından dayanıklılık, hayvan yetiştiriciliğinde yüksek performans ve pazarda kabul görmesi, sorgumun lehine öne çıkan argümanlar arasında yer alıyor. Uzun zamandır ikincil bir ürün olarak görülen sorgum, artık geleceğin alternatifi olarak ön plana çıkıyor. CO2 emisyonlarının ivedilikle azaltılması gereken, köklü bir değişim sürecinden geçmekte olan tarım sektöründe, sorgumun adaptasyon kabiliyeti önemli bir fark yaratabilir.
Avrupa Sorgum Kongresi’nde düzenlenen Hayvan Yemi Çalıştayı’nın uzman paneli.
(Ekim 2025)
Thierry Lecat | Batı Avrupa Ticaret Direktörü | Advanta seeds
1986 yılından bu yana Cargill Seeds, Dekalb ve Advanta’da tohum sektöründe faaliyet göstermekte olan Lecat, bu şirketlerde satış, pazarlama ve yönetim pozisyonlarında görev almıştır. Batı Avrupa’da Advanta seeds – Alta seeds ürün yelpazesinin geliştirilmesinden sorumludur.
Markus Wiltafsky-Martin | Genel Müdür | Evonik Industries
Dr. Markus Wiltafsky-Martin, Evonik bünyesinde Hayvan Beslenmesi bölümünde hizmet pazarlama müdürü olarak görev yapmaktadır. Almanya Münih Teknik Üniversitesinden ziraat bilimleri derecesine sahiptir. 2009 yılından bu yana Evonik bünyesinde çalışan Markus, hayvansal protein sektöründeki paydaşlarla projeler yürütme konusunda 16 yılı aşkın deneyime sahip olup, tüm sektör için yem bileşenlerinin kalitesinin önemine odaklanmaktadır. Markus, geçtiğimiz 12 yıl boyunca yem bileşenlerinin kalitesinin değerlendirilmesi ve gelişmiş veri analizleri aracılığıyla analiz verilerinin hayvan yemi sektörü için yararlı bilgilere dönüştürülmesi üzerine kapsamlı çalışmalar yürütmüştür.
Dr. Orsolya Varga | Ar-Ge Sorumlusu | Bonafarm-Bábolna Takarmány Kft.
Hayvan yemi alanında 10 yılı aşkın mesleki ve pratik deneyime sahibim. Bu deneyimin önemli bir kısmını, Macaristan’ın en büyük hayvan yemi üreticilerinden biri olan Bonafarm-Bábolna Takarmány Kft. şirketinde kazandım. Kariyerimin başından itibaren Ar-Ge alanında çalıştım. Bonafarm-Bábolna Feed Ltd Ar-Ge sorumlusu olarak, yem denemelerini planlamak ve yönetmek, sonuçları değerlendirmek, yayınlamak ve pratikte uygulamaktan sorumluyum. Mesleki kariyerim, özellikle domuz beslenmesi alanında yürüttüğüm yoğun araştırma ve yayın çalışmalarıyla şekillenmiştir.
Marcin Sońta |Hayvancılık ve Hayvan Besi Bölümü Öğretim Üyesi | Varşova Yaşam Bilimleri Üniversitesi
Varşova Yaşam Bilimleri Üniversitesi, Hayvan Bilimleri Fakültesi, Hayvancılık ve Hayvan Besi Bölümü öğretim üyesidir. Çalışmaları ağırlıklı olarak hayvan beslenmesinde alternatif yemlerin araştırılmasına odaklanmaktadır.
Gabriele Gasbarrini | Ticari Geliştirme Sorumlusu | RV Venturoli
Gabriele Gasbarrini, tohumculuk alanında uzmanlaşmış köklü bir İtalyan şirketi olan RV Venturoli’nin dördüncü nesil yönetici kadrosunda yer almakta ve İtalya ile uluslararası pazarlarda pazarlama ve ürün geliştirme sorumlusu olarak görev yapmaktadır.
Dr István Dezső Kovács | Tarım Ürünleri Ticaret Departmanı Direktörü | Kite
