سورگوم در لهستان: رونقی به پشتوانه نوآوری در اصلاح و انتخاب ارقام

ویدئوی بالا با زیرنویس در دسترس است:
کافی است روی نماد مربوطه کلیک کنید تا زیرنویس‌ها فعال شوند.

از نظر تادئوش میخالْسکی، رئیس انجمن تولیدکنندگان ذرت لهستان (PZPK)، «سورگوم گیاهی است که چشم‌اندازهای جدیدی برای کشت فراهم می‌کند و تنوع زیستی را افزایش می‌دهد و بدین‌ترتیب کیفیت زیستی خاک‌ها را بهبود می‌بخشد.
این گیاه به‌ویژه با شرایط لهستان سازگار است؛ جایی که بیش از نیمی از خاک‌ها فقیر هستند.»

سورگوم به‌تدریج در لهستان به‌عنوان راهکاری زراعی و اقتصادی برای تنوع‌بخشی به کشت‌ها و سازگاری با نوسانات اقلیمی جایگاه خود را تثبیت می‌کند. به لطف اصلاح ژنتیکی، این غله اکنون ارقام زودرس، مقاوم به خشکی و سازگار با خاک‌های فقیر ارائه می‌دهد. در لهستان، جایی که آزمایش‌ها همچنان ادامه دارند، سورگوم به دلیل نیاز اندک به نهاده‌ها و توانایی بهره‌برداری از زمین‌های دشوار، مورد استقبال قرار گرفته و در عین حال به نیازهای رو به رشد به علوفه، دانه‌های بدون گلوتن و زیست‌توده انرژی‌زا پاسخ می‌دهد.

مجموعه‌ای از ارقام متناسب با بازار لهستان

پژوهش‌های ژنتیکی امکان توسعه گروه‌هایی از سورگوم را فراهم کرده است که با نیازهای خاص کشاورزان لهستانی سازگار هستند:

• سورگوم دانه‌ای زودرس: عمدتاً برای تولید دانه جهت تغذیه دام و انسان استفاده می‌شود. این نوع سورگوم برای مناطق دارای فصل رشد کوتاه مناسب است و در شرایطی که امکان رسیدن کامل دانه وجود نداشته باشد، می‌توان از آن برای تهیه سیلاژ نیز استفاده کرد.
• سورگوم علوفه‌ای: به‌ویژه برای خاک‌های فقیر یا مناطق در معرض آفات (مانند کرم ساقه‌خوار ذرت) مناسب است. سیلاژ آن، که سرشار از نشاسته است (۲۵ تا ۳۵ درصد ماده خشک)، ارزش انرژی معادل ۹۵ درصد ارزش انرژی ذرت دارد و در عین حال، خطرات ناشی از نوسانات اقلیمی را کاهش می‌دهد.
• سورگوم علوفه‌ای چندچینه: به لطف مقاومت در برابر تنش آبی و رشد سریع، امکان ۲ تا ۳ برداشت در سال را با حداقل هزینه تولید فراهم می‌کند. راهکاری اقتصادی برای به حداکثر رساندن تولید علوفه.
• سورگوم‌های علوفه‌ای می‌توانند از ارقام BMR (Brown Mid Rib) باشند: این ارقام که دارای الیافی با قابلیت هضم بالا هستند، برای تکمیل جیره‌های غذایی مبتنی بر ذرت ایده‌آل‌اند. اگرچه ارزش انرژی آن‌ها مشابه است، مشخصات تغذیه‌ای متفاوتی دارند: نشاسته کمتر، اما قابلیت هضم بهتر الیاف، که می‌تواند به افزایش میزان چربی شیر کمک کند.

آیا سورگوم قرار است به یکی از پایه‌های کشاورزی لهستان تبدیل شود؟

لهستان شاهد افزایش چشمگیری در سطح زیر کشت سورگوم است: بر اساس آخرین داده‌ها، این کشور بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ (1399 تا 1404) رشد سالانه ۱۷ درصدی را ثبت کرده است و در سال ۲۰۲۶ (1405)، ۱۴۶۷۰ هکتار از اراضی به کشت سورگوم دانه‌ای و علوفه‌ای اختصاص یافته است. این ارقام، لهستان را در میان پویاترین کشورهای اروپای مرکزی در زمینه کشت این محصول قرار می‌دهد.